Choroby cywilizacyjne, zwane również chorobami XXI wieku, to szybko szerzące się schorzenia wywoływane globalnym rozwojem cywilizacyjnym, a zatem uprzemysłowieniem i szybką urbanizacją.
Czasami można spotkać się z opinią, że częstotliwość ich występowania jest wprost proporcjonalna do rozwoju danego społeczeństwa. Wśród schorzeń, które najczęściej zalicza się do tej grupy, wymienia się choroby układu oddechowego, krążeniowego (w tym coraz powszechniejsze nagłe zaburzenia rytmu serca), różnego rodzaju uczulenia, nowotwory, AIDS, chorobę Alzheimera, a także dolegliwości znane jako „zespoły ucieczki" (narkomanię, lekomanię, alkoholizm czy poważne zaburzenia psychiczne). Oprócz nich, na liście chorób XXI wieku, znajduje się jeszcze szereg dolegliwości, wśród nich jest również jaskra - schorzenie bardzo niebezpieczne, ale paradoksalnie, często bagatelizowane.

Mało kto zdaje sobie sprawę, że na jaskrę chorują zarówno młodzi, jak i starsi. Groźnie brzmią prognozy na przyszłość. Statystyki podają, że do końca roku 2010, liczba chorych na świecie wyniesie 60 mln. Tymczasem szacuje się, że w Polsce na tę chorobę cierpi niemal 800 tys. ludzi, czyli niemal tyle samo ile liczy liczba mieszkańców Łodzi. Prawie połowa z tych, których to schorzenie dotknęło, nawet o tym nie wie, a leczenie podejmuje zaledwie 60 tys. osób.

Jaskra jest chorobą bardzo zdradliwą. Potrafi rozwijać się w organizmie bezobjawowo, nawet przez piętnaście do dwudziestu lat. Najczęściej udaje się zdiagnozować ją za późno - gdy pacjent traci wzrok w jednym oku. Niestety w tym stadium choroby nie daje się jej już powstrzymać.

Jaskra występuje w dwóch odmianach - z zamkniętym i otwartym kątem przesączenia. Pierwszy z nich polega na tym, że płyn gromadzi się w oku, co powoduje wzrost ciśnienia i w rezultacie wywołuje ból. W przypadku tej odmiany to właśnie ból sprawia, że chory trafia do lekarza. Niestety - drugi typ, występujący w 80% przypadków, nie wywołuje żadnych dolegliwości, jego wykrycie jest więc bardzo trudne. Wśród objawów, które uznać należy za alarmujące wymienić można między innymi: ciągle zimne stopy i dłonie, a także częste bóle głowy.

Wymienić można całą listę czynników, które mają negatywny wpływ na zdrowie naszych oczu, w tym również na rozwój jaskry. Niestety, na działanie niektórych z nich nie mamy wpływu, okazuje się bowiem, że około 60% przypadków zachorowań na jaskrę, stanowią zachorowania mające właśnie podłoże dziedziczne. Podwyższoną grupę ryzyka stanowią również chorzy na cukrzycę, osoby krótkowzroczne, chorujące na miażdżycę, posiadające wysoki poziom cholesterolu, ludzie narażeni na długotrwały stres, posiadający niskie ciśnienie krwi oraz często osoby starsze.

Oprócz uwarunkowań, na które nie mamy wpływu, istnieje szereg czynników, które możemy kontrolować i dzięki temu zminimalizować ryzyko zachorowania. Szybkie tempo i styl życia, jakie dzisiaj prowadzimy przyczyniają się do pogorszenia naszego wzroku. Mało kto wyobraża sobie dzisiaj pracę bez użycia komputera. Kilkugodzinne wpatrywanie się w ekran nie pozostaje jednak bez wpływu na wzrok. Powinniśmy być świadomi, że monitor emituje promieniowanie, które sprawia, że powietrze wokół staje się suche. Podobnie działa klimatyzacja - przesusza powietrze.

Do rozwoju jaskry w olbrzymim stopniu przyczyniają się również używki - palenie papierosów i nadużywanie alkoholu. Chcąc długo cieszyć się dobrym wzrokiem, należy z nich zrezygnować.
W przypadku kobiet, wśród czynników, działających niekorzystnie na wzrok, niektórzy wymieniają również stosowanie kosmetyków kolorowych i tabletek antykoncepcyjnych. Nie ma jednak niezbitych dowodów na to, że bezpośrednio przyczyniają się do rozwoju jaskry.

Jak możemy ustrzec się jaskry? Przede wszystkim należy regularnie badać oczy. Lekarze zalecają także, aby znaleźć odpowiednie proporcje między pracą a odpoczynkiem. W czasie intensywnej pracy przy komputerze, raz na godzinę, należy pozwolić wzrokowi odpocząć. Zaleca się ćwiczenia gałek ocznych - na przykład zataczanie wzrokiem poziomych ósemek. Zarówno w pracy, jak i w domu, należy zadbać o odpowiednie oświetlenie miejsca, gdzie pracujemy, czy przebywamy. Kolejnym elementem, który potraktować należy profilaktycznie, są okulary przeciwsłoneczne z filtrami przeciw promieniowaniu UVA i UVB. Należy również regularnie badać poziom cholesterolu we krwi - zbyt wysoki jest bowiem niebezpieczny. Niski natomiast jest czynnikiem zmniejszającym ryzyko wystąpienia jaskry. Pomocne w profilaktyce jest także zażywanie suplementów diety zawierających luteinę, nienasycone kwasy omega-3 (DHA, EPA) i zeaksantynę, które poprawiają jakość widzenia, ukrwienie siatkówki oka, wpływają na prawidłowe funkcjonowanie fotoreceptorów siatkówki oka oraz stanowią filtr przed szkodliwym dla oczu promieniowaniem UVA i UVB.