Niestety przyczyny powstawania raka nie są dobrze znane. Jak dotąd naukowcom nie udało się wskazać jednoznacznie co powoduje powstawanie raka prostaty. Badania pokazują, że za zmiany nowotworowe odpowiedzialne są niektóre fragmenty DNA. Przedmiotem obecnych zainteresowań środowisk naukowych jest sposób w jaki mutacja DNA zmienia zdrową komórkę prostaty w komórkę rakową. Jak na razie odkryto kilka genów odpowiedzialnych za zmiany nowotworowe tego rodzaju, jednym z nich jest HPC1. Mutacje genu BRCA (odpowiedzialny także za raka piersi i jajnika u kobiet) powodują tylko nieznaczne zwiększenie częstości zachorowań na nowotwór prostaty. Należy podkreślić, że mutacje fragmentów DNA, które mogą prowadzić do raka prostaty rozwijają się w ciągu życia rzadziej są dziedziczone.

Czynniki ryzyka

Wiek - to najważniejszy czynnik ryzyka. Choroba występuje niezwykle rzadko u panów poniżej 40 roku życia, a ryzyko jej wystąpienia znacząco wzrasta wraz z wiekiem. Więcej niż 75 proc. przypadków raka prostaty diagnozowanych jest u mężczyzn powyżej 65 roku życia. Średni wiek chorych to 70 lat.

Rasa - to kolejny dość istotny czynnik. W Stanach Zjednoczonych schorzenie to jest dużo bardziej powszechne u Afroamerykanów niż u innych grup społecznych. Najmniej rozpowszechnione jest wśród Azjatów i Indian.

Genetyka - ryzyko zachorowania na nowotwór prostaty jest tym większe jeśli brat lub ojciec danej osoby również cierpieli na takowe schorzenie.

Dieta - prawdopodobnie dieta bogata w tłuszcze zwierzęce znacznie zwiększa ryzyko zachorowania na raka. Jednocześnie zdrowe odżywianie się owocami i dużą ilością warzyw zmniejsza ryzyko pojawienia się choroby.

Powiększona prostata - to kolejny czynnik mogący mieć wpływ na wystąpienie nowotworu prostaty.

Naukowcy badają również wpływ na powstawanie raka takich czynników jak: nadwaga, brak ćwiczeń fizycznych czy też palenie papierosów. Do tej pory jednak zgromadzono niewielką ilość dowodów na to, że owe czynniki mogą być bezpośrednią przyczyną owej choroby.

Symptomy

Większość nowotworów we wczesnych stadiach ich rozwoju umożliwiających wyleczenie nie zdradza swojej obecności. Jednak jeśli rak nie będzie wcześniej zdiagnozowany i odpowiednio leczony mogą się pojawić następujące objawy:

-potrzeba częstego oddawania moczu, szczególnie w nocy,
-trudności z rozpoczęciem oddawania moczu,
-ból lub pieczenie podczas oddawania moczu,
-bóle lędźwiowe i w okolicach miednicy,
-słabszy strumień oddawanego moczu,
-zaburzenia erekcji,
-krew w moczu lub spermie.

Każdy z tych objawów może być wywołany rakiem prostaty, ale zazwyczaj ich przyczyną jest powiększenie prostaty, które nie jest rakiem. Ważne jest by po zaobserwowaniu podobnych objawów, zgłosić się niezwłocznie do urologa w celu skonsultowania i przebadania problemu.

W celu wykrycia choroby, lekarz najpierw przeprowadzi wywiad. Pytania dotyczyć będą między innymi historii chorób w rodzinie. Bardzo powszechnie stosowane jest również badanie rektalne, czyli badanie stanu prostaty przez odbytnicę. Możliwe jest również zlecenie specjalnych testów krwi w celu wykrycia markera raka stercza (prostaty) - antygenu PSA w surowicy krwi.

Inne wykonywane badania to badanie ultrasonograficzne tzw. TRUS oraz badanie wykonywane przy pomocy biopsji gruboigłowej.