Strona głównaChorobyCukrzyca i co dalej?

Cukrzyca i co dalej?

Rozpoznaniu cukrzycy towarzyszą najczęściej przerażenie, smutek, niepewność, niekiedy niedowierzanie. Choroba przewlekła, zastrzyki, dieta cukrzycowa - kołaczą nam w głowie strzępki informacji. Czy diagnoza to wyrok, czy tylko punkt zwrotny naszego życia?
Cukrzyca jest specyficzną chorobą, w której kluczowe znaczenia ma zaangażowanie pacjenta w proces leczenia. Diagnoza - niezależnie czy mówimy o cukrzycy typu 1. czy 2. - wiąże się z koniecznością zmodyfikowania dotychczasowego stylu życia. Na ile radykalne będą to zmiany, zależy od typu choroby, wieku pacjenta i metod leczenia. Sukces terapii natomiast to w znacznym stopniu owoc... troski o własne zdrowie. A zaangażować się warto, bo na niezdyscyplinowanych pacjentach cukrzyca lubi się mścić.

Cukrzyca niejedno ma imię

Dość częstą praktyką jest mówienie „ogólnie o cukrzycy". Tymczasem nie ma jednej postaci tej choroby. Dlaczego błędem jest wrzucanie do jednego worka cukrzycy 1 oraz 2 typu. Poza nazwą różni je praktycznie wszystko - patogeneza, profil pacjenta, metody leczenia. Dlatego sama diagnoza to przysłowiowy wierzchołek góry lodowej. Sedno sprawy - sposób leczenia, ryzyko powikłań, prognozowana długość życia pacjenta z cukrzycą to kwestie bardzo indywidualne.

Cukrzyca typu 1. dotyka przede wszystkim dzieci i młodzież. Jest diagnozowana, gdy trzustka przestaje produkować insulinę - hormon odpowiedzialny za utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. W konsekwencji krąży on w krwiobiegu i jest wydalany z moczem. Jedynym lekarstwem na tę postać choroby jest insulina. Różne są natomiast rodzaje insulin i metody jej dawkowania. Jedni korzystają z pompy insulinowe, inni podają insulinę metodą tradycyjną - robiąc sobie zastrzyki za pomocą urządzenia nazywanego penem. Ilość insuliny i zastrzyków w ciągu doby to kwestie indywidualne, określane przez lekarza, który w miarę możliwości (czyli zgodnie z zgodnie z aktualną wiedzą medyczną) powinien dostosować terapię do potrzeb konkretnego pacjenta.

Cukrzyca typu 2. nie jest powodowana niedoborem insuliny, ale jej nieprawidłowym działaniem. Diabetycy z typem 2. cukrzycy zazwyczaj produkują nawet większe ilości insuliny niż osoby zdrowe, ale z powodu zjawiska zwanego insulinoopornością, ich organizm nie potrafi należycie jej wykorzystać. Leczenie cukrzycy typu 2. polega przede wszystkim na usprawnieniu działania własnej insuliny. W pierwszym etapie choroby służy temu odpowiednia dieta oraz zwiększenie aktywności fizycznej, w trakcie rozwoju cukrzycy konieczna staje się intensyfikacja leczenia - przyjmowanie różnego rodzaju leków obniżających poziom cukru, a w ostateczności insuliny.

Do roboty!

Leczenie cukrzycy typu 1. to temat na odrębny artykuł. W niniejszym postaramy się przybliżyć zalecenia dla chorych z typem 2., którzy stanowią ok. 90% populacji diabetyków i w Polsce, i na świecie. Zalecenia te można streścić w następujących podpunktach:
  • Naucz się co, kiedy i w jakich ilościach możesz jeść.
  • Zaplanuj aktywność fizyczną.
  • Przyjmuj leki, które przepisał Ci lekarz.
  • Kontroluj glikemię.
  • Dowiedz się jak najwięcej na temat cukrzycy.
Co te elementy oznaczają i dlaczego są tak istotne dla pacjentów z cukrzycą typu 2.? O tym w dalszej części artykułu.

Cukrzyca na talerzu

W chorobie metabolicznej, jaką jest cukrzyca, jedzenie odgrywa rolę kluczową, będąc dla organizmu bądź lekarstwem, bądź trucizną. Insulina (która u diabetyków z typem 2. cukrzycy nie działa prawidłowo) jest odpowiedzialna za utrzymywanie właściwego poziomu cukru we krwi. Źródłem cukrów są węglowodany. Zatem w żywieniu diabetyków najbardziej newralgicznym elementem są węglowodany, które należy spożywać w określonej ilości, zwracając przy tym uwagę na ich wysoką jakość . Co rozumiemy pod pojęciem jakości? Dla diabetyka istotną sprawą jest fakt czy spożywane węglowodany przedostają się do krwiobiegu wolno, łagodnie podnosząc glikemię, czy też robią to zbyt szybko. W przypadku cukrzycy węglowodany zawsze pozostaną „na cenzurowanym", jednak dzisiejsza dieta cukrzycowa jest znacznie mniej restrykcyjna niż dawniej. Do tego stopnia, że odchodzi się nawet od określenia dieta cukrzycowa na rzecz zdrowego sposobu odżywiania, który nie powinien się różnić od tego, jaki jest rekomendowany osobom bez cukrzycy. Diabetykom zaleca się zatem zróżnicowane posiłki, w których dużą rolę powinny odgrywać warzywa, produkty pełnoziarniste, odtłuszczone produkty nabiałowe, zdrowe tłuszcze, chude mięsa. Istotne jest, aby się nie przejadać, unikać cukrów prostych (np. słodyczy), a owoce, również bogate w cukier, spożywać w umiarkowanych ilościach. Ważna jest regularność posiłków - niekoniecznie z zegarkiem w ręku, ale niech nie będzie to jedna, wieczorna wieczerza, po wielogodzinnej „głodówce" w ciągu dnia.

Ruch to zdrowie!

Aktywność fizyczna przynosi nam szereg korzyści - łagodzi stres, podnosi kondycję, chroni przed zawałem i udarem, dodaje energii. Z punktu widzenia diabetyka najważniejsze jest to, że pomaga utrzymać właściwy poziom cukru we krwi. Dlatego w terapii cukrzycy wysiłek fizyczny jest uznawany za lekarstwo, może nie równorzędne insulinie czy doustnym lekom przeciwcukrzycowym, ale o bardzo dużym znaczeniu. Rodzaj oraz ilość ćwiczeń fizycznych powinny być dostosowane do wieku pacjenta, jego ogólnej kondycji zdrowotnej i możliwości jego organizmu. Część diabetyków z powodzeniem poradzi sobie na aerobiku, część wybierze rower, a niektórym (np. z powodu zaawansowanego wieku i dodatkowych chorób) pozostaje intensywny spacer. On także ma działanie terapeutyczne, pod warunkiem, że jest praktykowany regularnie i przez określoną ilość czasu. Każdy pacjent ze świeżo zdiagnozowaną cukrzycą powinien poradzić się swojego diabetologa lub lekarza pierwszego kontaktu w kwestii rekomendowanego, bezpiecznego dla niego wysiłku fizycznego. Jeżeli jest leczony insuliną, powinien przyswoić sobie zasady bezpieczeństwa podczas ćwiczeń - ruch bowiem, podobnie jak insulina, obniża cukier, co może skutkować ciężkim niedocukrzeniem.

Tabletka, dwie, trzy...

Pacjenci z typem 2. cukrzycy mają do dyspozycji kilka grup doustnych leków przeciwcukrzycowych, tzw. hipoglikemizujących. Ich zadaniem jest obniżenie poziomu cukru we krwi. W pierwszym okresie terapii chorzy zazwyczaj przyjmują metforminę. Z czasem terapia ta staje się niewystarczająca i konieczna jest jej intensyfikacja, poprzez wprowadzanie kolejnych leków. W ten sposób kojarząc działanie poszczególnych medykamentów próbuje się uzyskać dobre wyrównanie cukrzycy. Bolączką pacjentów z cukrzycą typu 2. jest przyjmowanie bardzo dużych ilości tabletek w ciągu doby - np. preparaty z trzech grup na regulacje poziomu cukru, dodatkowo bardzo często leki obniżające nadciśnienie, cholesterol itp.

W symbiozie z glukometrem

Nieodłącznym elementem leczenia cukrzycy jest samokontrola, czyli monitorowanie stężenia cukru we krwi za pomocą glukometru. Intensywność samokontroli - ilość wykonywanych pomiarów zależy od typu cukrzycy i rodzaju leczenia. Młodzi diabetycy, korzystający z pompy insulinowej, wykonują takich badań nawet 10 w ciągu doby. W przypadku cukrzycy typu 2. to lekarz powinien zasugerować pacjentowi optymalną dla niego częstotliwość samokontroli. Generalna zasada jest taka, że im cukrzyca jest mniej zaawansowana (np. pacjent stosuje dietę i jeden rodzaj leków) tym samokontrola jest mniej intensywna (np. pomiar cukru raz na kilka dni). Wraz z intensyfikacją leczenia wzrasta też częstotliwość badań. Pacjenci z typem 2., którzy przyjmują insulinę, muszą kontrolować cukier codziennie bądź nawet kilka razy dziennie - ich samokontrola przypomina postępowanie przy cukrzycy typu 1. Lekarz powinien ustalić z pacjentem jaki zakres glikemii będzie dla niego normą docelową. W przypadku osób w zaawansowanym wieku, wynik cukru 180 mg/dl w dwie godziny po posiłku jest dopuszczalny. Dla osób młodych będzie to glikemia zbyt wysoka. Samokontrola w cukrzycy typu 2. to narzędzie pomagające ustalić optymalny model leczenia, wyniki cukru pokazują nam czy stosowana terapia jest skuteczna i wystarczająca, czy też wymaga modyfikacji.

Nie sposób dobrze kontrolować cukrzycy nie znając zasad gry, którymi się ona rządzi. Każdy nowo zdiagnozowany diabetyk powinien wziąć sobie do serca, że mimo że cukrzyca „nie boli" to jest poważną przewlekła chorobą. Ale, że można nad nią zapanować i wielu się to udaje.

Zuzanna Piasecka

Przeczytaj także


Cukrzyca - diagnoza, objawy, leczenie, profilaktyka

Cukrzyca to choroba przewlekła metaboliczna, która charakteryzuje się podwyższonym stężeniem glukozy (hiperglikemią) we krwi. Wyróżnia się dwa główne typy cukrzycy. Typ 1 ma podłoże autoimmunologiczne, zaś typ 2 jest wynikiem insulinoodporności i zaburzeń w wydzielaniu insuliny. czytaj dalej »


Zobacz także

 

 

 

Anemia - niedokrwistość, Choroba wieńcowa, Hemoroidy, Menopauza, Nowotwór prostaty, Osteoporoza, Schizofrenia, WZW C / HCV, pokaż wszystkie

Skomentuj artykuł:

Komentarze mogą dodawać wyłącznie osoby zalogowane.
Jesteś niezalogowany: zaloguj się / zarejestruj się




Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników serwisu. Senior.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Komentarze niezgodne z prawem i Regulaminem serwisu będą usuwane.

Artykuły promowane

Najnowsze w dziale

Polecane na Facebooku

Najnowsze na forum

Warto zobaczyć

  • Fundacja ITAKA - Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych
  • Aktywni 50+
  • EWST.pl
  • Kobiety.net.pl
  • Oferty pracy