Dolegliwość występuje, gdy mięśnie, które kontrolują przepływ moczu, ulegają osłabieniu. Zdarza się to u pań, które kilkakrotnie były w ciąży i miały porody waginalne, wpływa to na osłabienie zwieraczy, mięśni dna miednicy lub nadmierną ruchomość szyi pęcherza.

Wśród czynników prowadzących do dolegliwości są: poród, przewlekły kaszel (np. przewlekłe zapalenie oskrzeli i astma), starzenie się, otyłość i palenie.

Wysiłkowe nietrzymanie moczu może wystąpić w wyniku osłabienia mięśni miednicy, które wspierają pęcherz i cewkę moczową lub z powodu niesprawności zwieracza cewki moczowej.
Zwieracz to okrągły mięsień wokół cewki moczowej, który przy ściskaniu, zapobiega przedostawaniu się moczu na zewnątrz. Przy opisywanej dolegliwości zwieracz nie jest w stanie powstrzymać przepływ moczu, gdy ma miejsce nacisk od brzucha (np. podczas kaszlu, śmiechu lub dźwigania czegoś ciężkiego).

Osłabienie mięśni może wystąpić także w wyniku uszkodzeń obszaru cewki moczowej, zażywania niektórych leki i chirurgii gruczołu krokowego (w przypadku mężczyzn) lub miednicy.

Szacuje się, że ponad połowa cierpiących na nietrzymanie moczu to pacjenci z wysiłkowym nietrzymaniem moczu. Dolegliwość jest dość powszechna u dojrzałych kobiet - aż jedna na pięć kobiety w wieku 40 lat doświadcza w jakimś stopniu opisywanej dolegliwości.

Głównym leczeniem są ćwiczenia mające na celu wzmocnienie mięśni dna miednicy. Jeśli to okaże niewystarczające, wspomagająco stosuje się leki. Jednakże czasem konieczny jest zabieg plastyki krocza, pochwy lub cewki moczowej, a u mężczyzn częściowa albo całkowita resekcji gruczołu krokowego, w przypadku jego przerostu.