Przeprowadzając badanie statusu receptora estrogenu (ER) i progesteronu (PR), naukowcy mogą sprawdzić, czy rozwój raka jest stymulowany przez jeden z tych hormonów, czy też przez oba. Nowotwory o podłożu hormonalnym można leczyć przy pomocy supresji hormonalnej, podczas gdy nowotwory o podłożu niehormonalnym mogą reagować na inne metody leczenia. Pacjenci o negatywnym statusie hormonalnym poddawani są zwykle badaniu receptora naskórkowego czynnika wzrostu 2 (HER2). W przypadku wyniku pozytywnego najczęściej stosuje się leczenie herceptyną.

Jeżeli czynniki te ulegną zmianie w miarę rozwoju choroby, leczenie obrane na początku może przestać być skuteczne.

"Nasze badanie pokazuje niestabilność guza pod względem markerów klinicznych w czasie rozwoju choroby. Zaobserwowaliśmy na przykład, że u jednej na trzy pacjentki zmienia się stan receptora hormonalnego ER lub PR, a u 15% pacjentek status HER2" - komentuje prowadząca badanie Linda Lindström, ze szwedzkiego Instytutu Karolinska.

Linda Lindström zaprezentowała wyniki badania, będącego pierwszym dużym badaniem zmian guzów nowotworowych w wielokrotnych nawrotach raka piersi, na Europejskim multidyscyplinarnym kongresie na temat chorób nowotworowych 2011 w Sztokholmie, który odbył się w dniach 23-27 września pod auspicjami Europejskiej Organizacji Onkologicznej (ECCO).

Badanie przeprowadzono na cierpiących na raka piersi pacjentkach z regionu Sztokholmu, u których nawroty choroby występowały między 1 stycznia 1997 r. a 31 grudnia 2007 r.

Wyniki pokazują, że u 33,6% pacjentek doszło do zmian statusu guza między różnymi miejscami nawrotów (lokalnych, lokoregionalnych i przerzutowych), 36,1% pacjentek było stabilnie ER-pozytywnych, natomiast 30,3% ER-negatywnych. Szesnaście procent pacjentek zmieniło status z ER-pozytywnego na negatywny, 12,6% z negatywnego na pozytywny, a 5% zmieniało go naprzemiennie.

W grupie PR-pozytywnej status receptorów hormonalnych zmienił się u 30,2% pacjentek, w większości z pozytywnego na negatywny.

"Do niedawna myśleliśmy, że owe markery predykcyjne pozostawały stabilne przez cały okres rozwoju nowotworu. Teraz jednak widać, że markery guza piersi, które służą do określania optymalnej metody leczenia pacjentek, zmieniają się wraz z rozwojem nowotworu, a to ma znaczący wpływ na reagowanie pacjentek na konkretne terapie. Niesie to istotne implikacje dla dalszego prowadzenia leczenia" - tłumaczy dr Lindström.

Naukowcy twierdzą, że regularne przeprowadzanie biopsji u pacjentek z nawrotami choroby jest niezbędne do zapewnienia odpowiedniego leczenia i mają nadzieję, że ich odkrycie zainicjuje badania nad innymi typami nowotworów.

"Uważamy, że niestabilność nowotworu może być wywoływana przez wiele różnych czynników, na przykład dobór metody leczenia lub inne cechy pacjenta, a także że podobne zachowanie może występować u różnych typów nowotworów. Jest to obiecujący obszar badawczy o ważnych implikacjach dla leczenia pacjentów" - mówi dr Lindström.

Więcej informacji:

Europejska Organizacja Onkologiczna (ECCO):