Diagnostyka molekularna w walce z różnymi rodzajami raka płuca

Rozpoznanie raka płuca rozpoczyna proces diagnostyczny ukierunkowany na zdefiniowanie typu danego nowotworu. Rak płuca występuje bowiem w różnych odmianach:

• niedrobnokomórkowy rak płuca – ok. 80% zachorowań(w tym płaskonabłonkowy - 31%, gruczolaki - 30%, wielokomórkowe - 11% i inne – 8%);
• drobnokomórkowy rak płuca – ok. 17% przypadków;
• inne (np. rakowiak, mięsak, nieokreślone) – ok. 3% przydatków.

Każdy z rodzajów nowotworu płuca jest inny i wymaga odrębnego leczenia. Bardzo duża różnorodność występująca w poszczególnych podtypach sprawia natomiast, że konieczne jest dokładne badanie komórek nowotworowych, które umożliwia wybranie optymalnego leczenia w pełni dostosowanego do konkretnego typu nowotworu. Obecnie w celu wyboru optymalnego sposobu leczenia raka konieczne jest zastosowanie diagnostyki molekularnej, która pozwala określić szanse danego pacjenta na wyleczenie lub przedłużenie życia oraz pomaga lekarzom wybrać najskuteczniejszą metodę leczenia, aby uzyskać najlepszy efekt terapeutyczny.

Użycie diagnostyki molekularnej jest niedrogim i efektywnym narzędziem, które w zasadniczy sposób rozstrzyga o schemacie terapii. Jest ono korzystne zarówno dla pacjenta, otrzymującego optymalne leczenie, jak i dla narodowego płatnika (NFZ), który dzięki temu finansuje jedynie właściwe i efektywne procedury terapeutyczne. Wykorzystanie diagnostyki moklekularnej pozwala też na zastosowanie celowanego, indywidualnie dobranego leczenia.

Kierunki badań

W leczeniu niedrobnokomórkowego raka płuca badania prowadzone są najczęściej w kierunku identyfikowania mutacji genu EGFR, czyli receptora dla naskórkowego czynnika wzrostu. Najczęściej stosowanym sposobem wykonywania oznaczenia obecności mutacji EGFR jest standardowe sekwencjonowanie. Wielu badaczy zwraca jednak uwagę na negatywne aspekty tej metody, w tym ograniczoną czułość oraz konieczność wykonywania dodatkowych procedur w części próbek.

Inną metodą wykorzystywaną we wczesnej diagnostyce, ustalaniu rokowania pacjenta a także monitorowaniu terapii jest wykrywania komórek raka płuca krążących w krwioobiegu. W celu uzyskania większej czułości detekcji komórek raka płuca we krwi obwodowej opracowano nową metodę in vivo, która umożliwia wychwyt chorych komórek. W badaniu nad tą metodą na 30 min wprowadzano do żyły chorego urządzenie wychwytujące. Komórki raka płuca identyfikowano na podstawie obrazu morfologicznego oraz oznaczania różnych antygenów.

Leczenie raka płuca

W leczeniu raka płuca stosuje się:

• metody chirurgiczne,
• chemioterapię,
• radioterapię płuca,
• terapie ukierunkowane molekularnie,
• leczenie skojarzone,
• leczenie wspomagające.

W drobnokomórkowym raku płuca wykorzystuje się również profilaktyczne napromienianie mózgu, które jest uznawane za standard leczenia określonej grupy chorych w określonym stopniu zaawansowania klinicznego.