AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome) jest zespołem nabytego niedoboru odporności, stanowi końcową fazę zakażenia wirusem HIV. Układ immunologiczny chorego staje się dysfunkcjonalny, pacjent zapada na różne choroby, m. in. na nowotwory, grzybice, zapalenie płuc, schorzenia te często doprowadzają do śmierci. Wbrew powszechnemu przekonaniu, osoby starsze ponoszą takie samo ryzyko zakażenia HIV jak ludzie młodzi.
AMD - zwyrodnienie plamki żółtej
Plamka żółta to niewielkich rozmiarów punkt umiejscowiony na siatkówce oka, będący największym skupiskiem czopków - światłoczułych receptorów siatkówki. Terminem Age-related Macular Degeneration (w skrócie AMD) określa się związane z wiekiem zwyrodnieniowe zapalenie plamki żółtej, będące jedną z najczęstszych przyczyn całkowitej utraty wzroku. Choroba ta jest najczęstszą przyczyną całkowitej utraty wzroku u osób po 65 roku życia.
Choroby wywołane przez alergeny, w tym astma o podłożu alergicznym, stały się bardzo częstym zjawiskiem w ciągu ostatniego półwiecza. W związku z tym musiała powstać nowa dziedzina medycyny zajmująca się tym problemem - alergologia.
Alkoholizm jest uzależnieniem od alkoholu, polega na niekontrolowanym piciu napojów alkoholowych. Choroba ma destrukcyjny wpływ nie tylko na życie osoby uzależnionej, ale i jej otoczenie. Schorzenie doprowadza do rozbicia rodzin, rozluźnienia więzów społecznych, obniżenia jakości pracy, wpływa na zwiększenie liczby wypadków drogowych oraz w miejscu pracy, jest także powodem rozwoju przestępczości.
W chwili osiągnięcia wieku 40 – 55 lat, mężczyźni doświadczają zjawiska podobnego do kobiecej menopauzy. Jednak w przeciwieństwie do kobiet nie ma u nich jasnego sygnału takiego jak np. ustanie menstruacji, mówiącego o początkach przekwitania. Wspólny i występujący u obojga płci jest spadek poziomu hormonów: estrogenu u kobiet i testosteronu u mężczyzn. Zmiany zachodzące w ciele mężczyzny są stopniowe i mogą im towarzyszyć zmiany nastroju, zmęczenie, utrata energii, zmniejszenie pędu seksualnego oraz fizycznej aktywności.
Niedokrwistość czyli anemia diagnozowana jest w przypadku stwierdzenia niższych niż wskazuje norma wartości hemoglobiny i erytrocytów oraz objawów, jakie im towarzyszą. Wyróżnia się niemal 100 odmiennych typów niedokrwistości. W związku ze zróżnicowanymi przyczynami wystąpienia choroby, dzieli się ją jednak na trzy główne grupy: niedokrwistość pokrwotoczna (spowodowana utratą krwi), niedokrwistość wynikająca ze zmniejszonego wytwarzania krwinek czerwonych i zaburzeń wytwarzania hemoglobiny, niedokrwistość spowodowana skróconym czasem życia czerwonych krwinek.
Angina to zakaźna, ogólnoustrojowa choroba, której przyczyną są bakterie (paciorkowce, rzadziej gronkowce). Drobnoustroje rezydują w jamie ustnej, nosie, gardle, działanie układu immunologicznego powstrzymuje objawy chorobowe, w niesprzyjających warunkach jednak dochodzi do zachorowania. Angina przebiega zazwyczaj bez poważniejszych komplikacji i po odpowiedniej kuracji pacjent wraca do zdrowia, nie wolno jej jednak ignorować, ponieważ może doprowadzić do groźnych powikłań, również zagrażających życiu.
Na dużym stopniu ogólności astmę określić można jako stan chorobowy, w którym głównym objawem jest ostra duszność oraz świszczący oddech. Do najczęściej występujących rodzajów astmy należą: astma oskrzelowa i astma sercowa. Jak informuje Światowa Organizacja Zdrowia, astma oskrzelowa jest chorobą cywilizacyjną. Szacuje się, że do 2025 roku będzie chorowało na nią 400 milionów ludzi. Alarmujący jest również fakt, że z powodu ostrego ataku astmy, bądź powikłań umiera rocznie 180 tysięcy pacjentów.
Jedna nieprzespana noc nie wyrządza krzywdy naszemu organizmowi, ale kiedy nie potrafimy zasnąć kilkanaście nocy z rzędu, można zacząć się martwić. Badania wykazują, że na bezsenność cierpi jedna trzecia społeczeństwa. A przecież sen jest dla człowieka bardzo ważną rzeczą. Przesypiamy mniej więcej jedną trzecią naszego życia. Najdłużej śpią niemowlęta – nawet do 20 godzin. Ludziom dorosłym wystarcza 7-8 godzin snu na dobę. Osoby starsze śpią 4-5 godzin.
Na bóle głowy skarży się aż 70% Polaków. Dolegliwości te mogą być spowodowane przez szereg przyczyn - fizycznych, chemicznych, psychicznych, bakteriologicznych, neurologicznych. Ich zidentyfikowanie jest jednak bardzo istotne ze względu na podjęcie odpowiedniego leczenia. Nieleczenie zaś przypadłości tego rodzaju może przyczynić się do wzrostu natężenia problemu i obniżenia jakości życia. Zdarza się, że ból głowy w dużym stopniu utrudnia zwykłe czynności, nie wspominając o trudniejszych zadaniach i planach.
Choroba Alzheimera polega na zmianach zwyrodnieniowych w mózgu a dokładniej zaniku tkanki nerwowej. Postępujące stopniowo zaburzenia działania mózgu doprowadzają w efekcie do utraty pamięci, zdolności uczenia się, pojmowania, trzeźwego myślenia, oceny sytuacji, pogorszenia umiejętności komunikacyjnych i znacznego obniżenia się zdolności radzenia sobie z czynnościami życia codziennego.
Nazwa tej choroby pochodzi od londyńskiego lekarza Jamesa Parkinsona, który jako pierwszy rozpoznał i opisał w 1817 roku symptomy tego schorzenia. Parkinson jest chorobą ośrodkowego układu nerwowego przejawiającą się spowolnieniem ruchowym, drżeniem kończyn i sztywnością mięśni. Choroba ta częściej dosięga mężczyzn, niż kobiety, a średni wiek chorych na Parkinsona to 58 lat, ale zdarzają się też przypadki zachorowań nawet przed 40 rokiem życia.
Choroba wieńcowa serca zwana również chorobą niedokrwienną serca, przewlekłą niewydolnością sercową oraz niegdyś dławicą sercową lub dusznicą bolesną to choroba polegająca na niedostatecznym ukrwieniu serca, a co za tym idzie niewystarczającym zaopatrzeniu serca w tlen.
Cukrzyca to przewlekła choroba metaboliczna wywołana brakiem lub nieprawidłowym działaniem insuliny. Schorzenie to charakteryzuje się podwyższonym stężeniem glukozy (hiperglikemią) we krwi. Insulina to wytwarzany w trzustce hormon, który bierze udział w regulacji wszystkich procesów przemiany materii zachodzących w organizmie człowieka. Aby glukoza mogła być źródłem energii, niezbędna jest odpowiednia ilość prawidłowo spełniającej swoje funkcje insuliny. Szacuje się, że w Polsce na cukrzycę choruje około 1.5 miliona osób.
Czerniak jest nowotworem złośliwym skóry. Najczęściej powstaje w obrębie znamion barwnikowych, nazywanych potoczne pieprzykami. Jeśli czerniak jest wykryty w bardzo wczesnym okresie, może być w pełni wyleczalny. Niestety, w Polsce większość osób zgłasza się do lekarza, gdy zmiany trwają już kilka miesięcy i są bardzo zaawansowane. Dlatego liczba osób umierających z powodu czerniaka jest w naszym kraju bardzo duża.
Choroba ta dotyka ludzi w różnym wieku, jednak w przypadku osób starszych bywa często lekceważona, traktowana jako jeden z objawów starzenia. Takie myślenie jest jednak błędne, gdyż wbrew powszechnej opinii depresję seniorów można i trzeba leczyć. W najbardziej potocznym znaczeniu depresja to stan ogólnego przygnębienia, zmęczenia. Depresja rozumiana jako choroba jest jednak dolegliwością bardzo złożoną. Nie sposób jednoznacznie opisać mechanizm jej rozwoju oraz przebieg.
Dyskopatia to choroba krążka międzykręgowego. Schorzenie przejawia się poprzez stopniowe, patologiczne zmiany w obrębie elementów krążka- uszkadzanie pierścienia włóknistego, bądź przemieszczanie jądra miażdżystego. Uszkodzenie pierścienia może doprowadzić do tzw. przepukliny, dalszy rozwój procesu chorobowego może spowodować przerwanie i wydostanie się jądra miażdżystego poza obszar pierścienia.
Termin egzema odnosi się do chorobowych zmian skóry, jeśli mają one charakter alergiczny wówczas mówi się o atopowym zapaleniu skóry. Szacuje się, że jedna na dziesięć osób ma styczność z tą chorobą. Objawy egzemy są sprawą dość indywidualną, jednak za powszechne oznaki choroby uznaje się: zmiany skórne w okolicach łokci, kolan, kostek, nadgarstków, na twarzy i klatce piersiowej.
Według definicji WHO, zaburzenie erekcji (ang. Erectile Dysfunction - ED) to stała, bądź nawracająca niemożność osiągnięcia uzyskania i/lub utrzymania erekcji przez mężczyznę wystarczającej do zadawalającej aktywności seksualnej. Statystyki informują, że choroba ta jest jednym z najczęstszych problemów seksualnych mężczyzn, cierpi na nią 152 miliony panów na całym świecie. Choroba dotyczy aż 50% mężczyzn w wieku 40 – 70 lat.
Szacuje się, że około 70 proc. populacji miało kontakt z prątkami gruźlicy, jednak wniknięcie prątków do organizmu nie jest jednoznaczne z zachorowaniem na tę chorobę. Jej przebieg uzależniony jest bowiem od wielu czynników indywidualnych, min.: stanu układu immunologicznego, wieku i uwarunkowań genetycznych.
Grypa jest ostrą, zaraźliwą chorobą układu oddechowego. Powoduje ją RNA wirusów z rodziny Orthomyxoviridae. Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) rocznie zapada na tę chorobę około 100 milionów ludzi, z czego umiera od 500 tysięcy do 1 miliona. Choroba najczęściej atakuje w porze jesiennej, wczesną zimą i podczas przesilenia wiosennego.
Należą do jednych z częstszych ale też najbardziej wstydliwych dolegliwości. Szacuje się, że na hemoroidy cierpi nawet do 30 procent dorosłych. Najbardziej narażone na tą chorobę są osoby prowadzące siedzący tryb życia, kobiety w ciąży oraz osoby po 50-tym roku życia.
Jaskra to schorzenie oczu, które doprowadza do trwałego uszkodzenia nerwu wzrokowego. Przyczyną owej choroby jest wzrost ciśnienia śródgałkowego, na co składa się szereg czynników. Na jaskrę cierpi około 67 milionów ludzi na całym świecie w tym ok. 700 tys. w Polsce, szacuje się, że aż 6 milionów w wyniku tej choroby jest całkowicie niewidomych.
Zaćma, znana też jako katarakta polega na prowadzącym do zaburzeń w ostrości widzenia zmętnieniu soczewki. Jest to jedna z najczęstszych chorób oczu. Wśród wielu typów zaćmy najbardziej rozpowszechnioną jest odmiana "starcza" czyli związana z wiekiem. Szacuje się, ze ok. 10 proc. zachorowań ma podłoże metaboliczne, genetyczne alub rozwija się na bazie innych chorób.
Menopauza jest czasem, kiedy miesiączka ustaje, a jajniki ostatecznie przestają wytwarzać jajeczka. O menopauzie mówi się wtedy, gdy kobieta nie dostała okresu od pełnego roku. Obejmuje ona kobiety w wieku od 40 do 58 lat, średnio jest to wiek około 51 lat.
Miażdżycę stanowi przewlekły, postępujący proces chorobowy. Jest on najczęściej związany z wiekiem, u osób starszych nasila się, może doprowadzić do zawału, udaru mózgu, bądź otępienia starczego.
Migrena należy do chorób lekceważonych, ponieważ jej obawy nie zawsze są widoczne dla otoczenia, tymczasem schorzenie to dotyka 10-12% populacji i jest niezwykle uciążliwe i bolesne. Sprawę pogarsza fakt, że nie istnieje medykament mogący wyleczyć opisywaną przypadłość. Chorobę definiuje się jako gwałtowny, okresowy, pulsujący ból głowy. Częściej zapadają na nią kobiety, stanowią około 70% chorych.
Problemy z ciśnieniem krwi to jedne z najczęstszych dolegliwości układu krwionośnego. W przeciwieństwie do zbyt niskiego ciśnienia, które zazwyczaj nie sprawia większych problemów, z długotrwałym nadciśnieniem wiążą się poważne konsekwencje zdrowotne. Optymalne wartości to 120 mm/Hg dla ciśnienia skurczowego i 80 mm/Hg dla rozkurczowego. O nadciśnieniu mówi się, gdy pierwsza z wartości przekracza 140mm /Hg, a druga 90mm /Hg.
Nerwicami (lub: neurozami) określa się zespół zaburzeń psychicznych o rozmaitej symptomatyce. Zaburzenia nerwicowe stanowią zespoły dysfunkcji narządów, psychogennych zaburzeń emocjonalnych, nieprawidłowości procesów psychicznych oraz patologicznych zachowań, które pojawiają się w tym samym czasie i są ze sobą powiązane.
Według badań problem niedosłuchu (głuchoty starczej) dotyczy ponad 20 proc. mieszkańców naszego globu, który skończyli 55 rok życia, około 25 proc. ludzi w wieku ponad 65 lat, oraz 33 proc. tych którzy skończyli 75 rok życia. Statystycznie częściej dotyka mężczyzn niż kobiet. Tak duży odsetek populacji dotknięty problemem niedosłuchu spowodował, że medycyna coraz bardziej zajmuje się tą przypadłością. Choć nie ma skutecznego leku mogącego pomóc w odzyskaniu słuchu. Proces postępującej głuchoty można jednak spowolnić.
Nietrzymanie moczu, zwane inaczej inkontynencją, definiuje się jako niekontrolowane wydalanie moczu przez cewkę w ilości sprawiającej problemy zdrowotne lub społeczne. Odmienne przyczyny powodują określoną formę choroby. Ogólnie rzecz biorąc, schorzenie częściej dotyka kobiety niż mężczyzn, ryzyko jego wystąpienia wzrasta z wiekiem, na jakiś rodzaj nietrzymania moczu cierpi 35-30% pacjentek po 45 roku życia.
W ostatnich 30-50 latach dwudziestego wieku stwierdzono ponad dwukrotny wzrost częstości występowania zaburzeń rozwojowych męskiego układu rozrodczego u chłopców i mężczyzn. Są to nowotwory jądra, wnętrostwo, spodziectwo oraz obniżenie się jakości nasienia mężczyzn. Ryzyko rozwinięcia się nowotworu jądra wzrasta 17-krotnie w przypadku jego niezstąpienia do moszny (wnętrostwo) i 3-krotnie, jeżeli uprzednio wykonano operację przepukliny pachwinowej. Częstsze występowanie nowotworów jądra obserwowano u mężczyzn, których ojcowie mieli wnętrostwo.
Rak piersi to najpowszechniejszy rodzaj nowotworu występujący u kobiet. W Polsce notuje się prawie 10 tys. nowych zachorowań rocznie, co oznacza, że każdego roku na nowotwóry piersi zachoruje 30 na 100 tys. kobiet. Należy jednak pamiętać, iż 90 proc. wszystkich zmian w piersi to procesy nienowotworowe, co nie znaczy, że wolno je bagatelizować. Każda zmiana powinna być przebadana i skonsultowana z lekarzem.
Jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych występujących u mężczyzn jest rak prostaty. Schorzenie to jest odpowiedzialne za około 5 proc. zgonów wywołanych nowotworem w Polsce. W Polsce na ten typ nowotworu choruje około 20 na 100 mężczyzn. Choroba ta pojawia się najczęściej u panów po 60 roku życia i ryzyko jej wystąpienia wzrasta wraz z wiekiem.
Osteoporoza to choroba polegająca na osłabieniu układu kostnego człowieka. Wbrew powszechnym przekonaniom, choroba ta nie dotyczy tylko i wyłącznie kobiet w okresie przekwitania, ale także mężczyzn, a nawet młodych ludzi. Według jednej z definicji, schorzenie to charakteryzuje się niską masą kostną, upośledzoną architekturą kości, a to z kolei prowadzi do ich osłabienia i większej podatności na złamania.
Otyłość nie zawsze kojarzy się z chorobą, często jest wiązana z pewną niedogodnością, na jaką narażony jest ludzki organizm. Lekarze jednak klasyfikują otyłość jako chorobę i to bardzo poważną, na która zapadają coraz szersze rzesze pacjentów. Z otyłością powiązane są różnorakie dolegliwości: cukrzyca, nadciśnienie, choroby serca, zwyrodnienia stawów i inne. W związku z powyższym warto bliżej przyjrzeć się tej chorobie.
POChP, czyli przewlekła obturacyjna choroba płuc to nieuleczalna choroba układu oddechowego nazywana także przewlekłym bronchitem lub rozedmą. POChP powoduje zwężenie oskrzeli i w ten sposób trudności w przepływie powietrza, a w efekcie w oddychaniu. Schorzenie ma charakter postępujący, a zmiany w płucach, jakie powoduje są tylko częściowo odwracalne.
Zapalenie przyzębia czyli paradontoza to choroba tkanek przyzębia, której efektem niejednokrotnie jest utrata zębów. Terminem tym określa się wszelkie przewlekłe procesy zapalne dziąseł głębiej znajdujących się tkanek. Dział stomatologii zajmujący się chorobami dziąseł zaś to periodontologia.
Przerost prostaty to choroba często występująca u mężczyzn w wieku dojrzałym. Dotyczy około połowy mężczyzn powyżej 50-go roku życia i ponad 70% panów, którzy ukończyli 60 lat. Choroba stanowi poważny problem społeczny ze względu na częstość występowania, a wobec starzejącej się populacji wkrótce będzie dolegliwością powszechną. Na szczęście, badania profilaktyczne i odpowiednio wcześnie podjęte leczenie zwykle umożliwia szybkie i skuteczne zniwelowanie objawów choroby.
Przeziębienie jest zakażeniem górnych dróg oddechowych, czyli wirusowym zapalenie błony śluzowej gardła, nosa, krtani. Wywoływane jest przez ponad 200 wirusów, są to najczęściej: rinowirusy, koronawirusy i adenowirusy, nierzadko do zachorowania przyczyniają się wirusy pagrypy, tj. wirusy RS (respiratory syncytial virus). Proces chorobowy rozpoczyna się stopniowo dwa, trzy dni po zakażeniu wirusem.
Reumatyzm to potoczne określenie dolegliwości objawiających się bólem mięśni i stawów. Choroby reumatyczne podzielić możemy na zapalne oraz niezapalne. Do pierwszej grupy należą min: reumatoidalne zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, toczeń rumieniowaty. Wśród niezapalnych najczęściej spotykana jest choroba zwyrodnieniowa stawów.
W Polsce na schizofrenię choruje około 400 tysięcy osób. Dane te jednak są najprawdopodobniej niedoszacowane, ponieważ opisywana choroba uważana jest za wstydliwą, traktuje się ją jak wyrok niszczący życie osobiste i zaprzepaszczający karierę zawodową. Tymczasem odpowiednie leczenie i wsparcie ze strony bliskich daje możliwość w miarę normalnej egzystencji.
Przypadki sepsy zanotowano już w starożytności. Hipokrates opisał przebieg schorzenia, wskazał, że jego charakterystyczną cechą jest gorączka wywoływana przez gnijące substancje. Opisywany zespół objawów chorobowych (tak określa się sepsę, nie jest ona chorobą stricte) zyskał więc nazwę: „gnicie krwi”. Od niedawna znane są jednak prawdziwe mechanizmy rządzące pojawieniem się i rozwojem sepsy. Znamienna dla posocznicy jest gwałtowna ogólnoustrojowa reakcja na zakażenie, która może skutkować śmiercią pacjenta. Posocznica jest częstą przyczyną zgonów na szpitalnych oddziałach intensywnej terapii.
Zespół stopy cukrzycowej to jedno z najpoważniejszych powikłań, jakie mogą wystąpić u pacjenta cierpiącego na cukrzycę, pojawia się u 6 do 10% chorych. Komplikacje zaczynają się od kłopotów z poruszaniem się, mogą zakończyć amputacją. Niemal 50% przypadków amputacji nóg w naszym kraju spowodowanych jest cukrzycą. Nie wolno lekceważyć symptomów zespołu stopy cukrzycowej, bagatelizowanie może doprowadzić do utraty kończyny.
Choć wolelibyśmy wyrugować stres z naszych doświadczeń, stanowi on nieodłączny element życia każdej jednostki. Definiuje się go najczęściej (istnieje bowiem wiele określeń opracowanych przez naukowców) jako dynamiczną relację adaptacyjną między możliwościami danego człowieka a wymogami sytuacji (określona jest tu jako stresor), w której zachwiana zostaje równowaga.
U podłoża stwardnienia rozsianego leży demielinizacja włókien nerwowych w mózgu oraz rdzeniu kręgowym, częstotliwość, z jaką występuje SM to od 30 do 100 zachorowań na 1000 osób. Przebieg choroby to sprawa indywidualna, jednak zasadniczo wyróżnia się: postać rzutową, przewlekłą i wtórnie przewlekłą.
Nazwa „suche oko” określa zespół objawów obejmujących m. in. stałe zmęczenie oczu, uczucie piasku pod powiekami, nieostre widzenie. Powodem schorzenia jest niedostateczna ilość łez, bądź ich nieprawidłowych skład. Choroba może być bardzo uciążliwa, przeszkadza w normalnym funkcjonowaniu, obniża jakość życia, utrudnia podejmowane przez chorego codziennie działania.
Udar cieplny to stan spowodowany zbyt intensywnym, nadmiernym działaniem wysokiej temperatury na nasz organizm. Szczególnie narażoną grupę stanowią osoby w podeszłym wieku, osoby zmęczone, wyczerpane, a także te które są pod wpływem leków mogących zaburzyć proces termoregulacji. Należy pamiętać, że jednym z powikłań udaru może być śpiączka, zaś w niektórych przypadkach może on stanowić zagrożenie dla życia.
WZW B - wirusowe zapalenie wątroby typu B
Wirusowe zapalenie wątroby typu B to choroba, która może prowadzić do śmierci. Wirus, który ją wywołuje (HBV), może wywołać powikłania prowadzące do marskości lub pierwotnego raka wątroby. Nie ma lekarstwa, które zwalczałoby wirusa powodującego WZW B, ale szczepienie może zapobiec infekcji.
WZW C / HCV - wirusowe zapalenie wątroby typu C
Zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C (HCV) jest dzisiaj niekwestionowanym i bodaj najważniejszym problemem zdrowia publicznego. Na takie stanowisko składa się szereg przy-czyn, wśród których te najbardziej istotne to: liczba potwierdzonych zakażeń w Polsce i na świecie, liczba rozpoznanych przewlekłych zapaleń wątroby spowodowanych infekcją HCV, wzrost zachorowań na raka wątrobowokomórkowego będącego skutkiem nieleczonej choroby HCV oraz liczba chorych zakwalifikowanych do leczenia przeszczepowego z powodu zejściowej choroby wątroby.
Zgaga to problem żołądkowy wywołany dostawaniem się kwaśnej treści żołądkowej do przełyku, którego śluzówka nie jest do tego przystosowana i ulega uszkodzeniu. Ddolegliwość jest związana z niezdrowym trybem życia, ale może być także objawem innej choroby.
Zwyrodnienie stawów (artroza) to choroba, na którą cierpi wielu ludzi w średnim i starszym wieku. Szacuje się, że połowa ludzi w wieku powyżej 50 –ciu lat ma artretycznie zdeformowane stawy. Częściej występuje u kobiet niż mężczyzn. Proces rozwoju choroby może trwać latami, a czynników powodujących schorzenie jest wiele. Choroba zwyrodnieniowa dotyka najczęściej stawów kręgosłupa, stawu biodrowego i kolanowego.
Przewlekła niewydolność żylna, zwana potocznie żylakami jest jedną z częstszych chorób układu krwionośnego. Objawiająca się widocznym przez powłoki skórne zgrubieniem i przebarwieniem żył, powstaje na skutek upośledzenia ich drożności i wzrostu ciśnienia hydrostatycznego w naczyniach. Bagatelizowanie i nieliczenie choroby prowadzi do zaburzeń w odżywianiu naczyń, czego konsekwencją są często owrzodzenia podudzi.
